მეცნიერებმა სიდნეიში (ავსტრალია) ვიქტორ ჩანგის ინსტიტუტიდან მიუახლოვდნენ იმის გაგებას, თუ როგორ კონტროლდება გულის შეკუმშვის რიტმი და რატომ ხდება, რომ ბევრი ფართოდ გავრცელებული მედიკამენტი შეიძლება პოტენციურად სასიკვდილო არიტმიის მიზეზი გახდეს ( ანტიბიოტიკები, ანტიგისტამინური და ანტიფსიქიკური საშუალებები).
კონკრეტულად, მკვლევარებმა შეძლეს გაერკვიათ, თუ როგორ ფუნქციონირებს “კარები”, რომელიც ხსნის და კეტავს ერთ-ერთ ძირითად არხს, რომლიდანაც გულს მიეწოდება ელექტრული იმპულსი. პროფესორი ჯეიმი ვენდერბერგი, რომელიც კვლევას ხელმძღვანელობს აზუსტებს: ჩვენს ორგანიზმში არის რამდენიმე არხი, რომლებიდანაც უჯრედებში გადიან იონები, რაც ახდენს გულისცემის ინიცირებას.
ბევრი არსებული მედიკამენტების მოქმედება დამოკიდებულია ამ “კარების” პოზიციაზე: პრეპარატები ემაგრებიან არხებს, რითიც ბლოკავენ იონების გასვლას. ეს იწვევს ინტერვალისგან გაწელვის სინდრომს QT. ასეთი მდგომარეობისას რეპოლარიზაციის პროცესის ხანგრძლივობა, რის შედეგადაც იზრდება არიტმიის წარმოშობის რისკი.
მედიკამენტების ჯგუფი, რომელიც ყველაზე ხშირად იწვევენ ასეთ ეფექტს ინტერვალის გაწელვის სინდრომის QT-ის სახით ესენია ანტიფსიქოტური საშუალებები, რომელსაც უწერენ შიზოფრენიით და სხვა ფსიქიკური დარღვევების მქონე პაციენტებს. ამ პრეპარატების მიღების შემდეგ, ავადმყოფები, სხვა ყველასთან შედარებით სამჯერ უფრო ხშირ შემთხვევაში ხდებიან გულით სიკვდილის მსხვერპლნი, რომელიც გამოწვეულია ანომალური გულის რითმის გამო.
კალიუმის არხი სახელად hERG — ძალიან წებოვანია, მას ეწებება წამლების უმეტესობა, როდესაც გარე “კარებები” დაკეტილია. გამოკვლევების შემდგომ გაირკვა, რომ ეს “კარებები” მუშაობენ ბევრად უფრო კომპლექსურად, ვიდრე ითვლებოდა: მათ გასაღებად საჭიროა რთული მოძრაობების და ურთიერთქმედებების მთელი სერია.
სპეციალისტები ვარაუდობენ, რომ “გაღება-დაკეტვის” ასეთივე მექანიზმი მოქმედებს სხვა არხებშიც, რომლებიც მნიშვნელოვან როლს თამაშობენ გულის ელექტრულ სისტემაში და აკონტროლებენ მის ტვინთან ელექტრულ კავშირს. ეხლა მეცნიერები შეძლებენ შეიმუშაონ ისეთი წამლები, რომლებიც არ დაბლოკავენ მნიშვნელოვან ელექტრულ არხებს ორგანიზმში, ასე რომ ავადმყოფები შეძლებენ ყოველგვარი მომავალი საფრთხის გარეშე მიიღონ წამალი.
კვლევის შედეგები გამოქვყენდა ჟურნალ Nature Structural and Molecular Biology-ის იანვრის გამოშვებაში.
httpvhd://www.youtube.com/watch?v=5oxhyuM6esw
გამოყენებულია PhysOrg-ის მასალები.