ევროკომისიამ დააფინანსა სიტორიაში ყველაზე დიდი და ამბიციური ადამიანის ტვინის სიმულაციის პროექტი. Human Brain Project გააერთიანებს ევროპელი სწავლულების ძალისხმევას 2013-2023 წლების განმავლობაში და 1,19 მილიარდი ევრო დაჯდება.
ნეირობიოლოგია (neuroscience) – არის მეცნიერება რომელიც შეისწავლის ტვინის მოწყობას, ფუნქციონირებას, განვითარებას, გენეტიკას, ბიოქიმიას, ფიზიოლოგიასა და პათოლოგიებს. კველვები ამ მიმართულებით ტარდება ბევრი ქვეყნის უამრავ ინსტიტუტებსა თუ კერძო კომპანიებში. ეს კვლევები ძალიან დიდი მოცულობის ინფორმაციას წარმოშობენ და დროთ განმავლობაში ნათელი გახდა, რომ მაინც ათწლეულები იქნებოდა საჭირო სანამ შეიწყავლიდნენ ყოველ გენს, პროტეინს, უჯრედსა და სინაპსს რომელიც ამოქმედებულია ისეთ ურთულეს მექნიზმში, როგორიცაა ადამიანის ტვინი სხვა და სხვა პირობებსა და ასაკში სხვა და სხვა პატოლოგიების და ავადმყოფობების ზემოქმედების ქვეშ. ეს კოლოსალური სამუშაოა. ჩვენ ფაქტიურად გზის დასაწყისში ვართ, ამიტომაც მეცნიერების მუშაობის გსაადვილებლად საჭიროა საერთო მოდელის შექმნა. უნდა შეიქმნას ერთიანი მონაცემთა ბაზა, ინფორმაციის ძალიან დიდი მასივი სადაც გერთიანდება დღეისათვის მოპოვებული ყველა მონაცემი და გაგრძელდეს კველვები.
ამ პროექტში მონაწილეობას მიიღებენ ათეულობით უნივერსიტეტი ევროკავშირის წევრი ქვეყნებიდან, ასევე ამერიკის შეერთებული შტატებიდან და სხვა ქვეყნებიდან.
Human Brain Project – უნდა გახდეს კვლევების სტანადარტული პლატფორმა. ვარაუდობენ, რომ ტვინის სიმულაცია მრავალჯერ დააჩქარებს ექპერიმენტულ კვლევებს. თუ ბაზაში ექსპერიმენტის ფარგლებში დაგროვილ მთელს ინფორმაციას დავამატებთ, მომავლაში შესაძლებელი იქნება ამ მოდელის სხვა ექსპერიემნტებისთვის გამოყენება.
დაწვრილებით Human Brain Project-ის შესახებ შეგიძლიათ წაიკითხოთ საბოლოო ანგარიში, რომელიც ევროკომისიისთვის იქნა მომზადებული. პირველი “აჩქარების” ფაზა 2013 წლის ბოლოში დაიწყება და 2,5 წელი გაგრძელდება. პროექტის კოორდინაცია დაევალა ლოზანის ფედერალურ პოლიტექნიკურ სკოლას (Ecole Polytechnique Fédérale de Lausanne) შვეიცარიაში.
ქვევით მოყვანილია სხვა და სხვა ჯგუფების ილუსტრაციები ზოგიერთი ექსპერიმენტიდან ნეირობიოლოგიის სფეროში, რომლებიც მონაწილეობას იღებდნენ Human Brain Project-ში.
1. დაგენერირებული ნეირო ქსელების 3D მოდელი, ლურაჯდ “მძინარე” ნეირონებია გამოსახული, წითლად -აქტიური.
2. ცალკეული ნეირონის 3D მოდელი
3. 100 პირამიდალური ნეირონის მუშაობა კომპიუტერული სიმულაციის დროს. ლურჯად “მძინარე” ნეირონებია გამოსახული წითლად – აქტიური
4. სრული კორტიკალური მოდელის სიმულაცია (კორტექსის სვეტები) – ნეირონთა ჯგუფები, რომელებიც თავის ტვინის ქერქშია ზედაპირის პერპენდიკულარულად განთავსებული. ერთი მინიკოლონის საზღვრებში ნეიროენბს ერთნაირი დანიშნულება აქვთ. ილუსტრაციაზე ჩანს მოდულის ყველა უჯრედის 50%.
5. სრული კორტიკალური მოდული
6. ჰიპოკამპის CA1 განყოგილების და ნეიროკორტექსის (ზევით მარჯვნივ) ნაწილის ფლორესცენტული ფოტოგრაფია. ლურჯად გამოსახულია უჯრედის ბირთვები, ყვითლად – პროცესები გლიალურ უჯრედებში.
7. ნეირომორფული ჩიპი, რომელიც შეიცავს 384 “ნეირონს” და 100 000 “სინაპსს”, მუშაობს 100 000-ჯერ უფრო სწრაფად ვიდრე ბიოლოგიური ანალოგი. შესაძოა მსგავსი მნიკროსქემები გახდებიან მომავალი სუპერკომპიუტერის საფუძველი. ჩიპი დაპროექტებულია ჰეიდელბერგის უნივერსიტეტის სპეციალისტების მიერ გერმანიაში.
8. ნეირომორფული ჩიპის დიზაინი
9. SpiNNaker პლატა 48 კვანძითა და 864 ARM პროცესორის ბირთვით, რომელიც რეალურ დროში აკეთბს იგივეს რასაც ფუტკრის ტვინი. სისტემა მასშტაბირებადია და შესაძლებელია ასეთი პლატების გაერთიანებაც.
წყარო: habrahabr.ru
რამდენიმე წლის წინ TED-ზე წავაწყდი საინტერესო ვდეოს სადაც მეცნიერმა წარმოადგინა პროექტი რომელსაც სათაურში აღნიშნული მიზანი ქონდა. იმდენად შთამბეჭდავი აღმოჩნდა ჩმთვის ეს პრეზენტაცია, რომ გადავწყვიტე მისი სუბტიტრებით თარგმნა იქვე TED-ის საიტზე.
[ted id=659 lang=ka]
თუ დაინტერესდით შგიძლიათ ქართულად თარგმნილი უამრავი TED ვიდეოები.