კოლაბორაცია ALPHA-ის წარმომადგენლებმა განაცხადეს იმის შესახებ, რომ მათ შეძლეს ანტიწყალბადის ცალკეული ატომების მაგნიტურ მახეში მოქცევა 172მილიწამის განმავლობაში.
ანტიწყალბადს ეძახიან ანტიპროტონის და პოზიტრონის შეკავშირებულ მდგომარეობას. პირველად ასეთი ტიპის ატომები მიღებული იქნა ევროპის ბირთვული კვლევების ორგანიზაციაში, სადაც ტარდება ექსპერიმენტი ALPHA, ჯერ კიდევ 1995 წელს. შვიდი წლის შემდეგ პროექტ ATHENA-ის და ATRAP-ის მონაწილეები თავისუფლად ქმნიდნენ ათობით ანტიწყალბადის ატომებს.
დანადგარზე ALPHA ანტიწყალბადი წარმოიქმნება ანტიპროტონთან ურთიერთქმედებით, რომლებიც მიიღება მეტალის მიზნის პოზინტრონებით დასხივებისას, რომელიც იბადება 22Na იზოტოპით. წინასწარ გაცივებული ნაწილაკების მცირე ზომის “ღრუბლების” გაერთიანების პროცესი, ვითარდება ვაკუუმში პენინგის მახეებში.
მიღებული ანტინივთიერების შესწავლა ვერ ხდებოდა რადგან ის მალევე ნადგურდებოდა. “ფიზიკოსებმა უნდა შეაფასონ ანტიწყალბადის თვისებები, ხოლო საჭირო ცდების ჩატარება შეიძლება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მისი არსებობის დრო იქნება საკმარისი”, — ამბობს სან დიეგოში კალიფორნიის უნივერსიტეტის თანამშრომელი კლიფ სურკო (Cliff Surko).
ახალ ნამუშევარში რომელიც ტარდებოდა ნეიტრალური ანტიწყალბადის დასაჭერად და შესანარჩუნებლად სტანდარტული მოწყობილობებით გასასინჯად, გამოყენებული იქნა ასევე იოფე — პრითჩადის მახეები. ასეთ მახეში წარმოიქმნება მაგნიტური ველი, რომლის ზომაც აღწევს მინიმუმს მის ცენტრში. ანტიწყალბადის ატმოებისათვის, რომლების პოზიტრონის სპინიც მიმართული ველის საპირისპიროდ, ამ წერტილში აქვს მინიმალური პოტენციური ენერგია.
ყოველ ცალკეულ ცდაში ჩართული იყო დაახლოებით 30 000 ანტიპროტონი, რომლებიც გაციებული იყო 200 000-მდე, და ორ მილიონამდე პოზიტრონი, გაციებული 40 000-მდე. მიღებული ანტიწყალბადის შენარჩუნება ხდებოდა ძალიან იშვიათად: ცდის 335-ჯერ გამეორების შემდეგ ( ანუ ისინი დააკვირდნენ 10 მილიონი ანტიწყალბადის და 700 მილიონი პოზიტრონის ურთიერთქმედებას), ფიზიკოსებმა აღნიშნეს მხოლოდ 38 ანტიწყალბადის დაჭერის შემთხვევა, რომლის ხანგრძლივობაც აღემატებოდა 172მწ-ს. ექსპერიმენტების შედეგები ფასდებოდა დეტექტორების მეშვეობით, რომლებიც აფასებდნენ ანტიწყალბადის ანიჰილაციის შედეგებს (პიონებს) ხაფანგის “გამორთვის” შემდეგ. ამ მონაცემების უკვე გამზადებულ მონაცემებთან შედარებით, ავტორები ანცალკევებდნენ სასარგებლო მოვლენებს ფონურისგან.
იქიდან გამომდინარე, რომ დეტექტორების ეფექტურობა იდეალურისგან შორსაა, რეალურად დაჭრილი ატომების რიცხვი უახლოვდება 80.
ექსპერიმემნტის ბოლო ეტაპი იქნება სპექტროსკოპული გაზომვები, რომლის შესასრულებლადაც, როგორც ამბობობს ბატონი სარკო, საჭიროა ერთდროულად 100 ანტიწყალბადის ატომის დაჭერა. ასეთი გაზომვების მნიშვნელობა მართლაც დიდია: თუ აღმოჩნდება, რომ წყალბადის და ანტიწყალბადის სპექტრები არ ემთხვევა, ნაწილაკების ფიზიკის სტანდარტული მოდელი ავტომატურად გახდება არაკორექტული.
სავარაუდოდ სპექტროსკოპიისათვის საჭირო გარემოს პირველი შექმნის ზემოთნახსენები კოლაბორაცია ATRAP. “იმის მაგივრად, რომ ჩვენ მოვადინოთ 38 ცალკეულად დაჭრილი ატომების დემონსტრირება, ჩვენ ვიმუშავებთ უფრო დიდი რაოდენობის და უფრო ცივი ატომების უფრო დიდ ხანს შენარჩუნების მეთოდიკას”, — აცხადებს კოლაბორაციის თანამშრომელი ჯერალდ გაბრიელსე (Gerald Gabrielse).
httpvhd://www.youtube.com/watch?v=_zYdoxIXPjU
გამოყენებულია ლორენსის და ბერკლის სახელობის ნაციონალური ლაბორატორიის მასალები.