აგორაფობიის მკურნალობა ვირტუალური რეალობით
ანტვერპენში კარლ დიდის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა, აგორაფობიის (ძვ. ბერნძნული ἀγορά – „სივრცე“ და φόβος – „შიში“) – ღია კარების, ღია სივრცის შიშის მოსახსნელად ვირტუალურ რეალობას გამოიყენებენ. თანამედროვე, ურბანულ საზოგადოებაში სადაც დიდი რაოდეობის ადამიანები და სტრესი ყოველდღიური რეალობის ნაწილია, ფობიის ეს ტიპი ამა თუ იმ ფორმით საკმაოდ ხშირად გვხვდება და საკმაოდ საშიშიცაა იმის გამო, რომ შესაძლოა გამოიწვიოს სერიოზული […]
ამერიკელმა მეცნიერებმა შეადარეს მოზარდებზე მარიხუანის და ალკოჰოლის ზემოქმედება
თინეიჯერებისთვის მარიხუანას მოხმარება უფრო უსაფრთხოა ვიდრე ალკოჰოლური სასმელების. ასეთ დასკვნამდე მივიდნენ ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის ექიმები, მას შემდეგ, რაც შეადარეს მოზარდობის ასაკში ალკოჰოლის და კანაფის ზემოქმედება ორგანიზმზე. გამოკვლევების შედეგები გამოქვეყნდა ჟურნალ American Journal of Drug and Alcohol Abuse-ში, მოკლედ მათი გაცნობა შესაძლებელია უნივერსიტეტის ვებ-გვერდზე. ავტორებმა დაადგინეს, რომ ალკოჰოლის მოხმარების შედეგად, თინეიჯერები დგებიან ავტოკატასტროფაში მოყოლის რისკინ წინაშე, ან […]
როგორ ანაწილებს ტვინი ინფორმაციას კატეგორიების მიხედვით
ჩვენ შეგვიძლია იმის გაგება თუ რას ამბობს ადამიანი, იმის მიუხედავად მაღალია თუ დაბალი მისი ხმა, ბებერია თუ ახალგაზრდა მოსაუბრე, ქალის საუბარი გვესმის თუ კაცის. ასევე ადვილად შეგვიძლია ვიცნოთ ნაცნობი, იმ შემთხვევაშიც კი თუ, მან შიცვალა ვარცხნილობა და ტანსაცმელი. ეს იმიტომ ხდება, რომ ჩვენი ტვინი მიღებულ ინფორმაციას ანაწილებს კატეგორიების მიხედვით: ვისგანაც არ უნდა გავიგოთ სიტყვა „მაგიდა“ […]
ახალი ჰიბრიდული მედიკამენტი, რომელსაც შეუძლია ერთდროულად სამ დაავადებას ებრძოლოს
ბევრი მცდელობებისა და კვლევების შემდეგ, სპეციალისტების შეფასებით, მსოფლიოში 400 მილიონზე მეტი ადამიანია, დაავადებული მალარიით, ან შიტოსომოზით (ტროპიკული ინფექციური დაავადება, რომლის გამომწვევი მიზეზიც, მიკროსკოპული მწერია), ან არიან ნემატოდის მრგვალი ჩხირების მატარებელნი. გვხდება კომბინირებული შემთხვევებიც. იმისათვის, რომ შევძლოთ ყველა ამ ადამიანის დახმარება და ამასთანავე მკურნალობის ფასის დაწევა, ამერიკელმა მეცნიერებმა დაიწყეს ჰიბრიდული მედიკამენტის შემუშავება, რომელსაც სამივე დაავადებასთან ერთდროულად […]
პარალიზებული ადამიანები რობოტის, გონებით მართვას შეძლებენ
ფედერალური ტექნოლოგიური ინსტიტუტი, რომელიც ლოზანაში (შვეიცარია) მდებარეობს, წარმოგვიდინა საკუთარი ქმნილება, რომელმაც მიგვაახლოვა ფანტასტიკური ჟანრის ფილმ, “ავატარი-ს” ტექნოლოგიებამდე. შვეიცარიელმა მეცნიერებმა წარმოადგინეს რობოტი, რომლის მართვასაც, საავადმყოფოს პალატაში მყოფი, ნაწილობრივ პარალიზებული პაციენტი ახორციელებდა. რობოტსა და პაციენტს შორის მანძილი 100 კმ-ს წარმოადგენდა, ხოლო მისი მართვა გონების საშუალებით ხორციელდებოდა. რობოტის გონებით მართვა სიახლე არ გახლავთ, თუმცა კი EPFL სისტემა უნიკალური […]
შესწავლისას ტვინი კლასტერებად იყოფა
ახალი სინაფსები, რომლებიც წარმოიქმნება დამახსოვრების და დასწავლისას, ცდილობენ განთავსდნენ ერთმანეთთან ახლოს და წარმოქმნიან კლასტერ-კუნძულს, რომლის საზღვრებშიც, იჭერენ და ხელს უწყობენ ერთმანეთს. დასწავლა და დამახსოვრება ხდება ნერვულ უჯრედებს შორის კავშირის დამყარების ხარჯზე: ახალი სინაფსების მეშვეობით წარმოიქმნება ახალი ნეირონული ჯაჭვი, რომლებშიც თავსდება შემოსული ინფორმაცია. ახლა ახალ სინაფსებისა და დასწავლის კავშირი ერთი და იგივე ადგილი გახდა. მაგრამ როგორ […]
ჩვენი საერთო წინაპარი სოლარისი იყო დედამიწაზე
არქეის საერთო წინაპარი, ბაქტერიები და ეუკარიოტი იყო დიდი არსება, რომელსაც ეკავა მთლიანი პრაისტორიული ოკეანე. საიდუმლოა დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის საკითხი, რომელიც შესაძლოა ვერასდროს ვერ ამოიხსნას. როგორი ჰიპოთეზაც არ უნდა წარმოადგინოს ვინმემ, სანამ არ იქნება დამადასტურებელი საბუთები მისი სისწორე რწმენის საკითხი იქნება. ან შესაძლოა ამის გაგება შეუძლებელი გახდეს მანამ სანამ არ გამოვიგონებთ დროის მანქანას და არ ვნახავთ […]
შექმნილია მიკროჩიპი, რომელიც ახდენს ტვინის მუშაობის იმიტაციას
სპეციალისტებმა მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტიდან (ა.შ.შ) შექმნეს ჩიპი, რომელიც, როგორც მოსალოდნელია, მეცნიერებს დაეხმარება იმ პროცესების შესწავლაში, რომელიც მიმდინარეობს ადამიანის ტვინში. ექსპერიმენტულ ნაწარმს შეუძლია ერთი სინაფსის მუშაობის იმიტირება — ორ ნეირონს შორის ადგილის, რომელიც პასუხისმგებელია ნერვული იმპულსის გადაცემაზე. მთლიანად ადამიანის ორგანიზმში დაახლოებით 100 მილიარდი ნეირონია და თითოეული მათგანი აყალიბებს სინაფსს სხვა ნეირონებთან. ჩიპი იძლევა საშუალებას აღვადგინოთ ნეირონების ქცევა […]
ჩვენი ტვინი სიზმარს და რეალობას ვერ ანსხვავებს?!
ტვინის აქტივობა ხელების მოძრაობისას: მარცხენა სურათი — ღვიძილისას, მარჯვენა სურათი — ძილისას; სხვადასხვა ფერებით ნაჩვენებია უბნები, რომლებიც აკონტროლებენ მარჯვენა და მარცხენა ხელს. (კვლევის ავტორების ფოტო) როდესაც ჩვენ რაიმე გვესიზმრება, ტვინში აღინიშნება იგივე აქტივობა, რაც რეალური მოქმედებებისას. რასაც არ უნდა ვაკეთებდეთ სიზმარში: ვცეკვავთ, ვხტუნავთ, ვფრინავთ და ა.შ ჩვენი ტვინი აღიქვამს ისე, თითქოს ამას რეალურად ვაკეთებთ. ამ დასკვნამდე მაქს პლანკის […]
მეცნიერება გადახედავს თავის წარმოდგენას გენომზე
მოლეკულური რნმ-ის მაგალითი რთული სივრცული სტრუქტურით. ასეთი რნმ-ი შეიძლება არ ახდენდეს ცილების კოდირებას, მაგრამ ახდენს დიდ ზეგავლენას ცილების მასინთეზირებელ “მანქანების” აქტივობაზე. (rosefirerising-ის ილუსტრაცია). მკვლევარებმა ძუძუმწოვრების გენომში იპოვეს ათასობით უცნობი მარეგულირებელი დნმ- მიმდევრობები. კოლოსალური მასშტაბების კვლევამ, ანუ 29 სახეობის ძუძუმწოვრის გენომის შესწავლამ შესაძლოა მიგვიყვანოს ადამიანის გენომის ფუნქციონირების და ორგანიზაციის გადახედვამდე. მეცნიერებმა შეძლეს პირდაპირ დაენახათ გენეტიკური “ბნელი […]