შესწავლისას ტვინი კლასტერებად იყოფა
ახალი სინაფსები, რომლებიც წარმოიქმნება დამახსოვრების და დასწავლისას, ცდილობენ განთავსდნენ ერთმანეთთან ახლოს და წარმოქმნიან კლასტერ-კუნძულს, რომლის საზღვრებშიც, იჭერენ და ხელს უწყობენ ერთმანეთს. დასწავლა და დამახსოვრება ხდება ნერვულ უჯრედებს შორის კავშირის დამყარების ხარჯზე: ახალი სინაფსების მეშვეობით წარმოიქმნება ახალი ნეირონული ჯაჭვი, რომლებშიც თავსდება შემოსული ინფორმაცია. ახლა ახალ სინაფსებისა და დასწავლის კავშირი ერთი და იგივე ადგილი გახდა. მაგრამ როგორ […]
2011 წლის ყველაზე მომხიბლავი სიახლეები, თვითონ მეცნიერების ვერსიით
საიტმა LiveScience ამერიკელ მკვლევარებს სთხოვა დაესახელებინათ წინა წლის ყველაზე გამორჩეული სიახლეები და აი მათი პასუხებიც. მაიკლ მანი, პენსილვანიის შტატის უნივერსიტეტის კლიმატოლოგი: “ცოტა რთული შეკითხვაა, ვფიქრობ რამოდენიმე ნამუშევარი აუცილებლად უნდა იქნეს ნახსენები, რომლებმაც ნათელი გახადეს ექსტრემალურ ბუნებრივ პირობებს და კლიმატის ცვალებადობას შორის, ასევე სტივენ რამსტორფის კვლევები, ტედ პრეფერის და სხვების, რომლებმაც შემოგვთავაზეს გადაგვეხედა ზღვის დონის პროგნოზირებადი ზრდა […]
გამოქვეყნებულია დიდ ადრონულ კოლაიდერზე ჰიგსის ბოზონის ძებნის ბოლო შედეგები
CMS-ის დეტექტორი. პარიზში ჩატარებულ სიმპოზიუმ Hadron Collider Physics-ზე კოლაბორაცია ATLAS-ის და CMS-ის წარმომადგენლებმა წარმოადგინეს ბოლო ექსპერიმენტების შედეგები, რომლებიც ჰიგსის ბოზონის პოვნას ეძღვნება. ATLAS-ის და CMS-ის დეტექტორები, რომლებიც დამონტაჟებულია დიდ ადრონულ კოლაიდერზე, აწარმოებენ ჰიგსის ბოზონის ძებნას ერთდროულად რამოდენიმე შესაძლო არსებული ვარიანტით — მაგალითად, ორი ფოტონით, ორი ტაუ-ლეპტონით, წყვილი W-ბოზონით და წყვილი Z-ბოზონით. მათი რეგისტრირება ასევე ხდება შესაძლო დაშლის პროდუქტით (ელექტრონების ან […]
დამთქნარება შესაძლოა ტვინს აგრილებდეს
ზამთარში ჩვენ უფრო ხშირად ვამთქნარებთ ვიდრე ზაფხულში. როგორც მეცნიერები თვლიან, ეს არის იმის დამადასტურებელი, რომ მთქნარება ტვინის თერმორეგულაციას უწყობს ხელს. გასაკვირია, მაგრამ დღემდე არ არსებობს, დადასტურებული თეორია, იმაზე, თუ რატომ ამთქნარებს ადამიანი ან ცხოველი. რამდენიმე ათწლეულების განმავლობაში მკვლევარები გამოთქვამდნენ სხვადასხვა მახვილგონივრულ ჰიპოთეზებს, მაგრამ თითქმის არცერთ მათგანს არ ჰქონდა ექსპერიმენტული დადასტურება. ახალი თეორია, რომელიც პრინსტონის უნივერსიტეტის […]
ასტეროიდის მინერალური კომპონენტები ორგანული შენაერთების სინთეზს უწყობს ხელს, რომელიც აუცილებელია სიცოცხლის განვითარებისათვის
იტალიელი და ამერიკელი მეცნიერების ჯგუფმა ექსპერიმენტულად დაამტკიცა, რომ ასტეროიდის მინერალურ კომპონენტებს შეუძლიათ ხელი შეუწყონ ორგანული ნაერთების წარმოქმნას, რომლებიც აუცილებელია სიცოცხლის განვითარებისათვის. ცდები ტარდებოდა ცნობილი მეტეორიტი მერჩისონის მცირე ფრაგმენტზე, რომელიც დედამიწას შეეჯახა 1969 წელს. მეტეორიტი მიეკუთვნება ნახშირბადისებრ ხონდრიტებს და ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე კარგად შესწავლილად. ჯერ კიდევ 1970-იან წლებში გამოჩნდა შეტყობინება მასში შემავალი ამინომჟავების და ნახშირწყალბადების შესახებ, […]
მეცნიერებმა წყლის ლოკოკინასათვის მეხსიერების წაშლა მოახერხეს
წყლის ლოკოკინა Aplysia virgata (Jesus de Blas-ის ფოტო) ლოს-ანჯელესში კალიფორნიის უნივერსიტეტის მკვლევარები ამტკიცებენ, რომ მათ მიაგნეს მეთოდს, რომლითაც შესაძლებელია მოგონებების შესუსტება. სწორედ ამაზე არ ოცნებობენ ომის ვეტერანები, გაუპატიურების მსხვერპლები და ის ადამიანები რომლებმაც მძიმე ტრავმა გადაიტანეს? დევიდ გლანცმანმა და მისმა კოლეგებმა, პროტეინოკინაზა M-ის აქტივობის დაქვეითებით გააქრეს ან ყოველ შემთხვევაში ძალიან შეასუსტეს ზღვის ლოკოკინის (აპლიზიის) გრძელვადიანი მეხსიერება, პროტეინოკინაზა […]
შიმპანზეები თავს “ისულელებენ”, როდესაც მათ ეს აწყობთ
როგორი უცნაურიც არ უნდა იყოს, შიმპანზეები ახდენენ იმის დემონსტრაციას რომ არ შეუძლიათ მიიღონ საუკეთესო საუკეთესო ჯილდო, თუ ეს ნიშნავს, რომ ისინი უნდა მოიქცნენ როგორც ჯგუფის არა დომინანტი წევრი. ლიდია ჰოპერმა ჯორჯიის შტატის უნივერსიტეტიდან (ა.შ.შ) დომიმინანტ შიმპანზეს ასწავლა ორიდან ერთ-ერთი ნივთის გაცვლა სტაფილოს ნაჭერში. შემდეგ მაიმუნს გარს ეხვია ხუთი “ქვეშევრდომი” და “დედოფლის” შემყურე ისინი მალევე ითვისებდნენ […]
მაიმუნებს თავისიანების და უცხოების ფოტოზე გარჩევა შეუძლიათ
მაკაკა-მაგოტებს შეუძლიათ სურათზე თავისი ჯგუფის წევრზე მითითება. ეს შესაძლებლობა მათ ასაკთან ერთად უვითარდებათ: ახალგაზრდა მაგოტებს კი ეს არ შეუძლიათ. როგორც გერმანიის პრიმატების შემსწავლელი ცენტრის მკვლევარები და გოტინგენის უნივერსიტეტის მკვლევარები იუწყებიან, მაკაკა-მაგოტებს ანუ ბერბერულ მაკაკას, თავისი მოძმეების ცნობა ფოტოსურათზე. იულია ფიშერმა და მისმა გუნდმა შეისწავლეს მაკაკების ქცევა ბუნებრივ გარემოში, ბუნების დაცვის ბაღში “როკამადურ” საფრანგეთის სამხრეთ დასავლეთ […]
მზის ობსერვატორია SDO-მ დედამიწაზე ახალი ოპტიკური ფენომენი “აღმოაჩინა”
სპეციალისტებმა ატმოსფერულ ოპტიკაში ლეს კოულიმ (Les Cowley) და რობერტ გრინლერმა (Robert Greenler) გაშიფრეს NASA-ის მზის ობსერვატორიის Solar Dynamics Observatory (SDO) გაშვებისას მიღებული მონაცემები. SDO გაუშვეს წინა წლის 11 თებერვალს და უკვე ორ თვეში მეცნიერებმა წარმოადგინეს მისი მოწყობილობების მიერ გადაღებული მზის ფოტოები. მაყურებლებმა, რომლებიც შეკრებილები იყვნენ მისე კანავერალის კოსმოდრომთან ახლოს, გაუმართლად და შესაძლებლობა მიეცათ ვიდეოზე გადაეღოთ Atlas […]
გაშიფრულია მიწისქვეშა ორქიდეის გენომი
Rhizanthella gardneri — ეს არის ლამაზი, გაქრობის პირას მყოფი ორქიდეა, რომელიც მთელი ცხოვრება მიწის ქვეშ ცხოვრობს. ის მიწის ქვეშ იფურჩქნება, რაც მას უნიკალურ მცენარედ აქცევს. წინა წელს, რადიოაქტიული იზოტოპების წყალობით, მეცნიერებმა დასავლეთ ავსტრალიის უნივერსიტეტიდან შეძლეს ეჩვენებინათ, რომ ორქიდეა ყველა მკვებავ ნივთიერებებს იღებს სოკოსგან, რომელიც პარაზიტის სახით არსებობს დროკის ერთ-ერთ სახესხვაობის ფესვზე, რომელიც დამახასიათებელია დასავლეთ ავსტრალიის […]