დიდ ადრონულ კოლაიდერს ისევ აამოქმედებენ
23 ნოემბერს შედგა პროტონების ნაკადის პრიველი სატესტო გაშვება LHC-ზე, რომელმაც ჰიგსის ბოზონი აღმოაჩინა, ხოლო შემდეგ დამსახურებულ შვებულებაში გავიდა :-). ახლა ის ექსპერიმენტების ახალი ციკლისთვის ემზადება. ნაწილაკების ნაკადები პროტეონების სუპერსინქროტრონიდან (LHC-ის წინასწარი ამაჩქარებელი) ორი ინჯექტორის მიმართულებით გაიგზავნა და შეჩერდა ამაჩქარებელში გასვლამდე. ამი შესახებ ინფორმაცია CERN-ის საიტზეა განთავესებული. ნაკადების შესაჩერებლად 21.6-ტონიანი გრაფიტის და ალუმინის და სპილენძის წინაღობა იქნა […]
აღმოჩენილია დიდი აფეთქების შემდეგ სამყაროს ექსპანსიის დამადასტურებელი ფაქტები
აღმოჩენილია უძველესი გამოსხივება (რელიქტური) და ასევე კოსმოსური ინფლაციის კვალი – სამყაროს ექსპონენციალური გაფართოება, რომელიც დიდი აფეთქების შემდეგ წამის მეასედში მოხდა. ასეთი განცხადებით გამოვიდა 70-ზე მეტი საერთაშორისო მეცნიერისგან შემდგარი გუნდი, რომლებიც პროექტ POLARBEAR-ში მუშაობენ. აღმოჩენის შესახებ ასტრონომები მოუყვნენ ჟურნალ Astrophysical Journal. POLARBEAR — ეს არის ატაკამას უდაბნოში (ჩილე) მიმდინარე ექსპერიმენტი, ტელესკოპ „ხუან ჩან“-ის მეშვეობით, ის განთავსებულია ჯეიმს […]
ასტროფიზიკოსები ვარაუდობენ, რომ ბნელი მატერიის კვალს მიაგნეს
ბრიტანელმა ასტროფიზიკოსებმა განაცხადეს, რომ მზის ბირთვში აღმოაჩინეს აქსიონები – რომლებიც ითვლება ბნელი მატერიის შემადგენელ ნაწილაკებად. კვლევების შედეგების გამოქვეყნებას ავტორები გეგმავენ 2014 წლის 20 ოქტომბერს ჟურნალ Monthly Notices of the Royal Astronomical Society-ში. სპეციალისტებმა კოსმოსური ტელესკოპი XMM-Newton-ის მეშვეობით აღმოაჩინეს სუსტი რენტგენული გამოსხივების კვალი დედამიწის მაგნიტურ ველში. ასეთი ტიპის გამოსხივების წყარო, მეცნიერების თქმით, შესაძლოა მზის აქსიონები იყოს, […]
ფიზიკოსებმა პლაზმის თერმობირთვულ რეაქტორში მოდელირება მოახდინეს
გერმანელმა და ამერიკელმა მეცნიერებმა შეიმუშავეს სტალერატორში პლაზმის ფლუქტუაციისა და ტურბულენტობის პროგნოზირების და მინიმიზაციის ახალი მეთოდი. ავტორებმა კვლევების შედეგები ჟურნალ Physical Review Letters-ში გამოაქვეყნეს. მართვადი თერმობირთვული სინთეზის მთავარი სირთულე – მაღალი ტემპერატურის პლაზმის მაგნიტურ ხაფანგში შეკავებაა. მეცნიერებმა სამუშაოებში სტალერატორში მატერიის მაგნიტურ ხაფანგში ბალანსის მდგომარეობაში არსებობის გახანგრძლივების მიზნით მოახდინეს მისი მოქმედების მოდელირება. ავტორების მიერ შემუშავებული ახალი მეთოდი, დანადგარში […]
მეცნიერების ტოპ 10 დღემდე ამოუხსნელი საიდუმლო
ფიზიკოსმა ბრაინ კოქსმა ერთხელ თქვა: „მე მომწონს როდესაც რაღაც ამოუცნობია – მეცნიერების მიზანიც ხომ სწორედ ისაა რომ ამოხსნას ისინი. არსებობს მილიარდობით ისეთი ადგილი, სადღაც შორეულ კოსმოსში, რომლის შესახებაც ჩვენ არაფერი ვიცით და სწორედ ეს ფაქტი, რომ ჩვენ მათ შესახებ არაფერი ვიცით ჩემთვის ძალიან ამაღელვებელია, სწორედ ამიტომ მიჩნდება სურვილი გავიგო მათზე რაც შეიძლება მეტი და სწორედ […]
მეცნიერებმა მოლეკულის მოძრაობაში დაკვირვება შეძლეს
ქიმიკოსებმა ა.შ.შ და ფინლანდიიდან პირველად შეძლეს რეალურ დროში მოლეკულების რხევის დაფიქსირება. მეცნიერების სტატია გამოქვეყნდა ჟურნალ Nature Photonics-ში. 1980 წლიდან მეცნიერებს მოლეკულების ნხოლოედ ერთეული გამოსახულების ჩვენება შეეძლოთ. ახლა ქიმიკოსებმა მოლეკულის უწყევტი მოძრაობის დაფიქსირება რეალურ დროში შეძლეს , შესაბამისად მისი ერთი კვანტური მდგომარეობიდან მეორეში გადასვლის პროცესიც. ამისათვის მეცნიერებმა გამოიყენეს ნანონაწილაკების წყვილი, რომლებიც მიმაგრებული იყო მოლეკულაზე. ეს ნანონაწილაკები […]
მეცნიერებმა „ჰოლოგრამული“ სამყაროს შესწავლა დაიწყეს
მეცნიერები „ფერმილაბ“-დან ა.შ.შ-ში პროექტ Holometer-ის ფარგლებში, ეძებენ სივრცის ჰოლოგრამულ ფლუქტუაციებს, ლაბორატორიის ვებ-გვერდზე განთავსებული ინფორმაციის მიხედვით, მათ უკვე დაიწყეს პირველი მონაცემების შეგროვება. ეს კვლევები მეცნიერებს საშუალებას მისცემს შეამოწმონ რიგი კონცეფციები სამყაროს მოწყობის შესახებ. ფიზიკის თანამედროვე თეორიები ვარაუდობენ დამატებითი განზომილებების არსებობას. ასეთი მოედელების თანახმად, ოთხგანზომილებიანი სივრცე-დრო შესაძლოა უფრო დიდი მაშტაბის სივრცის ნაწილი იყოს. მაგალითად, ფურცელი ჩანს ბრტყელი, თუმცა […]
ტრილიონი კადრი წამში!
ყველაზე სწრაფი ვიდეო კამერა მსოფლიოში საშუალებას იძლევა თვალყური ვადევნოთ შუქის ულტრამოკლე იმპულსის მოძრაობას ერთ-ლიტრიან ბოთლში, ისევე, როგორც ჩვეულებრივი სწრაფი კამერები გვაჩვენებენ ტყვიის გავლას ვაშლში. უნიკალური სისტემა რამეშ რასკარმა(Ramesh Raskar) მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტიდან და მისმა თანამშრომელმა Camera Culture ლაბორატორიიდან ბევენდი ჯგუფთან ერთად შექმნა. რასკარი ცნობილია მრავალი შთამბეჭდავი ექსპერიმენტით. მათ შორის აღსანიშნავია კამერა რომელიც კუთხიდან იღებს. ახალი ექსპერიმენტიც წინამორბედების […]
დიდ ადრონულ კოლაიდერს შეუძლია სინათლეზე სწრაფი ნეიტრინოების შემოწმება
ფიზიკოსებმა ნაციონალური აჩქარების ლაბორატორიიდან SLAC და ბრუკჰევენის ნაციონალური ლაბორატორიიდან (აშშ) აჩვენეს, თუ როგორ შეიძლება გამოვიკვლიოთ სინათლის შიჩქარეზე სწრაფი ნეიტრინოები დიდი ადრონული კოლაიდერის საშუალებით. მუონური ნეიტრიონოები νμ რომლებიც სინათლის სიჩქარეზე სწრაფად მოძრაობენ ვაკუუმში, აღმოჩენილ იქნა ექსპერიმენტში OPERA, რის შესახებაც ჩვენ დავწერეთ წინა სტატიაში. ამას წინათ კი ეს იფორმაცია დადასტურდა ცდების დამატებით სერიაში. თეორეტიკოსები არ ჩქარობენ ამ რეზულტატების აღიარებას, რადგან OPERA-ს […]
გამოქვეყნებულია დიდ ადრონულ კოლაიდერზე ჰიგსის ბოზონის ძებნის ბოლო შედეგები
CMS-ის დეტექტორი. პარიზში ჩატარებულ სიმპოზიუმ Hadron Collider Physics-ზე კოლაბორაცია ATLAS-ის და CMS-ის წარმომადგენლებმა წარმოადგინეს ბოლო ექსპერიმენტების შედეგები, რომლებიც ჰიგსის ბოზონის პოვნას ეძღვნება. ATLAS-ის და CMS-ის დეტექტორები, რომლებიც დამონტაჟებულია დიდ ადრონულ კოლაიდერზე, აწარმოებენ ჰიგსის ბოზონის ძებნას ერთდროულად რამოდენიმე შესაძლო არსებული ვარიანტით — მაგალითად, ორი ფოტონით, ორი ტაუ-ლეპტონით, წყვილი W-ბოზონით და წყვილი Z-ბოზონით. მათი რეგისტრირება ასევე ხდება შესაძლო დაშლის პროდუქტით (ელექტრონების ან […]