NASA-ის აპარატმა New Horizons ურანის ორბიტა გადალახა
კოსმოსურმა აპარატმა “New Horizons“, რომელიც პლუტონისაკენ მიემართება, გადაკვეთა ურანის ორბიტა. აპარატს არცერთი სურათი არ გადაუღია, რადგან ის გაზის გიგანტისგან 3,8 მლრდ კილომეტრ მანძილზე იმყოფება ( და დაახლოებით 3 მლრდ კილომეტრზე დედამიწისგან). New Horizons-ი იმყოფება მოლოდინის რეჟიმში. ამის მიუხედავად NASA-ში თვლიან, რომ მიღწეულია მნიშვნელოვან ნიშნულამდე. აპარატმა სტარტი 2006 წლის 19 ივნისს აიღო და გზის ნახევარი უკვე გაიარა. […]
გახსნილია გრძელვადიანი მეხსიერების მოლეკულური მექანიზმი
გრძელვადიანი მეხსიერების საფუძველი, ნეირონების თვისებაა, რომელიც იმაში მდგომარეობს, რომ მათ ერთმანეთში დიდი ხნით შეუძლიათ კონტაქტის შენარჩუნება. როგორც აღმოჩნდა მისი ფორმირება ხდება აქტინური ციტოჩონჩხის ხარჯზე, რომელიც უზრუნველყოფს ნეირონული კონტაქტის სიმყარეს, მოკლე ნერვული იმპულსის საპასუხოდ. მეცნიერები დარწმუნებულნი არიან, რომ ადამიანის გრძელვადიანი მეხსიერების საფუძველს ე.წ გრძელვადიანი პოტენციაციის მოვლენა წარმოადგენს. მისი არსი — ნეირონებს შორის ხანგრძლივ შეერთებაში მდგომარეობს, რომელიც ინახება […]
ასტროფიზიკოსებს წითელი გიგანტის ბირთვის შესწავლის საშუალება მიეცათ
კოსმოსურმა ტელესკოპმა “კეპლერ” მეცნიერებს მისცა წითელი გიგანტის ცენტრალური ნაწილის შესწავლის საშუალება. როგორც წინა სიახლეებიდან უკვე გითხარით “კეპლერი” არა მხოლოდ ეგზოპლანეტების ძებნაზეა ორიენტირებული, ის ასევე ასტროსეისმოლოგიურ მოვლენებს აკვირდება. აღნიშნული მეთოდები ხაზს უსმევს მის კავშირს ტრადიციულ სეისმოლოგიასთან. ვარსკვლავის ტალღების გავრცელება იწვევს მისი სიმკვეთრის პერიოდულ ცვალებადობას, სწორედ მას აფიქსირებს ტელესკოპი. ტალღების სხვადასხვა სახეობები აღწევენ სხვადასხვა სიღრმეში, საბოლოოდ აღწევენ გარკვეულ […]
მაიმუნებს თავისიანების და უცხოების ფოტოზე გარჩევა შეუძლიათ
მაკაკა-მაგოტებს შეუძლიათ სურათზე თავისი ჯგუფის წევრზე მითითება. ეს შესაძლებლობა მათ ასაკთან ერთად უვითარდებათ: ახალგაზრდა მაგოტებს კი ეს არ შეუძლიათ. როგორც გერმანიის პრიმატების შემსწავლელი ცენტრის მკვლევარები და გოტინგენის უნივერსიტეტის მკვლევარები იუწყებიან, მაკაკა-მაგოტებს ანუ ბერბერულ მაკაკას, თავისი მოძმეების ცნობა ფოტოსურათზე. იულია ფიშერმა და მისმა გუნდმა შეისწავლეს მაკაკების ქცევა ბუნებრივ გარემოში, ბუნების დაცვის ბაღში “როკამადურ” საფრანგეთის სამხრეთ დასავლეთ […]
2015 წელს ორბიტაზე გამოჩნდება პირველი ბენზინ გასამართი სადგური თანამგზავრებისათვის
უახლოეს ხუთ წელიწადში კანადური კომპანია MacDonald, Dettwiler and Associates (MDA) აპირებს უპილოტო ხომალდი Infrastructure Servicing (SIS). ის აღჭურვილი იქნება საწვავის ავზებით და მექანიკური მანიპულატორებით, ჩასაჭიდებლად და თანამგზავრის პირველადი შეკეთებისათვის. ამას გარდა მას რათქმაუნდა ექნება მანევრირების საშუალება. SIS იქნება გეოსინქრონულ ორბიტაზე დაახლოებით 36 ათას კილომეტრ სიმაღლეზე, სადაც მდებარეობს კოსმოსური აპარატების უმრავლესობა. პროექტის მიზანი ასევე არის კოსმოსურ ნაგავთან ბრძოლა: გამართული […]
რობოტს ადამიანის ყურადღების ამოცნობა ასწავლეს
ამერიკელმა მკვლევარმა მანქანას შეაძლებინა სპეციფიური ჟესტების ამოცნობა, რომლებიც მეტყველებს ადამიანის მასთან ურთიერთობით დაინტერესებულობაზე. მიზანი, რომელიც დაისახა ჯორჯიის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის პროფესორმა აარონ ბობიკმა, იყო ვიზუალური კომუნიკაციური სიგნალების ამოცნობა, რობოტ საიმონის მიერ. მეცნიერმა ამ მიზანს მიაღწია: საიმონმა ჩამონტაჟებული ვიდეოკამერის მეშვეობით 80% შემთხვევაში სწორად ამოიცნო ცოცხალი ადამიანის მიერ მის მართ მიმართული ყურადღება. აქამდე რობოტს ასწავლეს სხვადასხვა ჟესტების გამოყენება, […]
ტელესკოპმა WISE-მ გადაიღო ვარსკვლავების წარმოქმნის ადგილების საოცარი ფოტოები
გაწელილი მკვრივი გაზების და მტვრის გროვა განლაგებულია სურათის ცენტრში. მსგავსი კოლონები გამოსახულია ძალიან ცნობილ ფოტოზე “Eagle Nebula“, რომელიც გადაღებულია “ჰაბლ”-ის მიერ (იხ. სურათი ქვემოთ). მართალია WISE-ის ფოტოზე გამოსახული კოლონები იმდენად შთამბეჭდავი არ არის, მაგრამ თავისი რეალური ზომით ის ჰაბლის სურათზე გამოსახული კოლონების ზომას ნამდვილად არ ჩამოუვარდება: ყველაზე მასიურის ზომა, რომელიც მარჯვენა მხარესაა გამოსახული შეადგენს შვიდ სინათლის […]
CeBIT 2011: სისტემა intendiX იძლევა ტექსტის გონებით აკრეფის საშუალებას
ავსტრალიურმა კომპანია Guger Technologies-მა მოქმედებაში აჩვენა სისტემა intendiX, რომელიც იძლევა გონებით კომპიუტერის მართვის საშუალებას. დემონსტრაცია ჩატარდა გამოფენა CeBIT 2011-ზე. სისტემის მუშაობა დაფუძნებულია ელექტროენცეფალოგრაფიის პრინციპზე: მომხმარებელს თავზე უკეთებენ ელექტროდებიან ქუდს, რომელიც ახდენს ტვინის სიგნალების რეგისტრაციას. შემდეგ ეს ინფორმაცია გამაძლიერებლის გავლით შედის დასამუშავებლად კომპიუტერში, სადაც ანალიზირდება და ხდება მისი ინტერპრეტაცია სპეციალური პროგრამული უზრუნველყოფის მეშვეობით. intendiX იძლევა ტექსტური შეტყობინების აკრეფის საშუალებას, რომელიც […]
იმუნური უჯრედებით შესაძლოა კიბოს “შეუტიოთ”
მკვლევართა ჯგუფმა ავსტრალიის ნაციონალური უნივერსიტეტიდან აღმოაჩინეს, რომ იმუნურ უჯრედებს შორის მიმდინარეობს ინფორმაციის გადაცემა. ორგანიზმში უცხო სუბსტანციის შეღწევისას (ბაქტერია ან სხვა პატოგენი) ფორმირდება საპასუხო იმუნური რეაქცია, რომლის დროსაც ზოგიერთი იმუნური უჯრედი იღებს კონკრეტული გამღიზიანებლის ამოცნობის საშუალებას. ასევე, როგორც აღმოაჩინა კრის პერიშმა კოლეგებთან ერთად, მათ შეუძლიათ მათი უნარების სხვა იმუნური უჯრედებისათვის გადაცემა — მათ, რომლებსაც “სპეციალიზაცია” ჯერ არ […]
ვირტუალურ სამყაროში ნამდვილი მანქანით
ავსტრალიაში ნამდვილი ავტომობილი და 3D–გრაფიკა შეუხამეს ერთმანეთს ისე, რომ მომხმარებელს ქალაქში ან ავტოსტრადაზე მოძრაობის ილუზია ექმნება. რატომ? ეხლავე გავიგებთ. ინტერაქტიული სისტემა TS8000, რომელიც კომპანია TAG Systems–მა შექმნა, წარმოადგენს 8×8×5 მეტრიან სივრცეს. მის ცენტრალირ ნაწილში მოთავსებულია პლატფორმა, სადაც დამაგრებულია ავტომობილი ისე, რომ მის საბურავებს შეეძლოს ბრუნვა. სპეციალური ოთახის კედლებზე განლაგებულია 4 მეტრის სიგანის ეკრანები,რომლებიც მძღოლს 200–გრადუსიანი ხედვის საშუალებას აძლევენ. სურათი […]