დიდ ადრონულ კოლაიდერს შეუძლია სინათლეზე სწრაფი ნეიტრინოების შემოწმება
ფიზიკოსებმა ნაციონალური აჩქარების ლაბორატორიიდან SLAC და ბრუკჰევენის ნაციონალური ლაბორატორიიდან (აშშ) აჩვენეს, თუ როგორ შეიძლება გამოვიკვლიოთ სინათლის შიჩქარეზე სწრაფი ნეიტრინოები დიდი ადრონული კოლაიდერის საშუალებით. მუონური ნეიტრიონოები νμ რომლებიც სინათლის სიჩქარეზე სწრაფად მოძრაობენ ვაკუუმში, აღმოჩენილ იქნა ექსპერიმენტში OPERA, რის შესახებაც ჩვენ დავწერეთ წინა სტატიაში. ამას წინათ კი ეს იფორმაცია დადასტურდა ცდების დამატებით სერიაში. თეორეტიკოსები არ ჩქარობენ ამ რეზულტატების აღიარებას, რადგან OPERA-ს […]
გამოქვეყნებულია დიდ ადრონულ კოლაიდერზე ჰიგსის ბოზონის ძებნის ბოლო შედეგები
CMS-ის დეტექტორი. პარიზში ჩატარებულ სიმპოზიუმ Hadron Collider Physics-ზე კოლაბორაცია ATLAS-ის და CMS-ის წარმომადგენლებმა წარმოადგინეს ბოლო ექსპერიმენტების შედეგები, რომლებიც ჰიგსის ბოზონის პოვნას ეძღვნება. ATLAS-ის და CMS-ის დეტექტორები, რომლებიც დამონტაჟებულია დიდ ადრონულ კოლაიდერზე, აწარმოებენ ჰიგსის ბოზონის ძებნას ერთდროულად რამოდენიმე შესაძლო არსებული ვარიანტით — მაგალითად, ორი ფოტონით, ორი ტაუ-ლეპტონით, წყვილი W-ბოზონით და წყვილი Z-ბოზონით. მათი რეგისტრირება ასევე ხდება შესაძლო დაშლის პროდუქტით (ელექტრონების ან […]
შექმნილია მიკროჩიპი, რომელიც ახდენს ტვინის მუშაობის იმიტაციას
სპეციალისტებმა მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტიდან (ა.შ.შ) შექმნეს ჩიპი, რომელიც, როგორც მოსალოდნელია, მეცნიერებს დაეხმარება იმ პროცესების შესწავლაში, რომელიც მიმდინარეობს ადამიანის ტვინში. ექსპერიმენტულ ნაწარმს შეუძლია ერთი სინაფსის მუშაობის იმიტირება — ორ ნეირონს შორის ადგილის, რომელიც პასუხისმგებელია ნერვული იმპულსის გადაცემაზე. მთლიანად ადამიანის ორგანიზმში დაახლოებით 100 მილიარდი ნეირონია და თითოეული მათგანი აყალიბებს სინაფსს სხვა ნეირონებთან. ჩიპი იძლევა საშუალებას აღვადგინოთ ნეირონების ქცევა […]
აღმოჩენილია ყველაზე ახალგაზრდა, მილიწამიანი პულსარი
კოსმოსურმა გამა-ტელესკოპმა “ფერმიმ” აღმოაჩინა ცნობილი მილიწამიანი პულსარებიდან ყველაზე ახალგაზრდა. მილიწამიანი პულსარი, ეს არის ნეიტრონული ვარსკვლავი მძლავრი მაგნიტური ველით, რომლის ბრუნვის პერიოდიც იზომება მილიწამებში. თეორიის თანახმად, ბრუნვის ძალიან მაღალ სისწრაფეს, რომელიც აღწევს 43 000 ბრუნს წუთში, ამ ტიპის პულსარები აღწევენ სხვა “ჩვეულებრივ” ვარსკვლავებთან ურთიერთქმედებისას. თავისი ევოლუციის ერთ-ერთ ეტაპზე მნათობები პულსარს გადასცემენ გაზს (და ენერგიას ბრუნვისათვის), რაც […]
განხორციელდა პირველი ფრენა მრავალპროპელერიან ელექტრონულ ვერტმფრენზე
გერმანიაში ჰაერში აფრინდა ტომას ზამკელის მიერ შექმნილი და მის მიერვე პილოტირებული მსუბუქი აპარატი 16 პროპელერით. ასეთი ტიპის მანქანების განვითარების ერთ-ერთ მიმართულებას წარმოადგენ — კვადროპტერები, მცირე წონიანი მეტალის ან პლასტმასის კვადრატის ფორმის კონსტრუქცია, რომელსაც კუთხეებში აქვს პროპელერები. ძირითადად მათ მხოლოდ მცირე ტვირთის გადატანა შეუძლიათ და შესაბამისად მხოლოდ დაზვერვითი ფუნქცია აქვთ მინიჭებული. მოწყობილობა რომელიც გამოსცადა გერმანულმა კომპანია e-volo-მ, წარმოადგენს […]
ჩვენი ტვინი სიზმარს და რეალობას ვერ ანსხვავებს?!
ტვინის აქტივობა ხელების მოძრაობისას: მარცხენა სურათი — ღვიძილისას, მარჯვენა სურათი — ძილისას; სხვადასხვა ფერებით ნაჩვენებია უბნები, რომლებიც აკონტროლებენ მარჯვენა და მარცხენა ხელს. (კვლევის ავტორების ფოტო) როდესაც ჩვენ რაიმე გვესიზმრება, ტვინში აღინიშნება იგივე აქტივობა, რაც რეალური მოქმედებებისას. რასაც არ უნდა ვაკეთებდეთ სიზმარში: ვცეკვავთ, ვხტუნავთ, ვფრინავთ და ა.შ ჩვენი ტვინი აღიქვამს ისე, თითქოს ამას რეალურად ვაკეთებთ. ამ დასკვნამდე მაქს პლანკის […]
მეცნიერება გადახედავს თავის წარმოდგენას გენომზე
მოლეკულური რნმ-ის მაგალითი რთული სივრცული სტრუქტურით. ასეთი რნმ-ი შეიძლება არ ახდენდეს ცილების კოდირებას, მაგრამ ახდენს დიდ ზეგავლენას ცილების მასინთეზირებელ “მანქანების” აქტივობაზე. (rosefirerising-ის ილუსტრაცია). მკვლევარებმა ძუძუმწოვრების გენომში იპოვეს ათასობით უცნობი მარეგულირებელი დნმ- მიმდევრობები. კოლოსალური მასშტაბების კვლევამ, ანუ 29 სახეობის ძუძუმწოვრის გენომის შესწავლამ შესაძლოა მიგვიყვანოს ადამიანის გენომის ფუნქციონირების და ორგანიზაციის გადახედვამდე. მეცნიერებმა შეძლეს პირდაპირ დაენახათ გენეტიკური “ბნელი […]
დრონების ახალი ფუნქცია Wi-Fi–ის განვითარებაში
მძლავრი და ხარისხიანი კავშირი სჭირდებათ არა მხოლოდ ჩვეულებრივ მოქალაქეებს, არამედ სწრაფი ინტერნეტი და სტაბილური მიღება ერთ–ერთი ძირითადი ფაქტორია სამაშველო სამსახურებისთვისაც. მათ, ისე როგორც არავის, სჭირდებათ უპრობლემო და ხარისხიანი წვდომა მონაცემთა შიდა ბაზებთან კონლრეტული პრობლემების გადასაჭრელად. ლოზანის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ინტელექტუალური სისტემების ლაბორატორიამ შეიმუშავა პროექტი სახელწოდებით SMAVNET (Swarming Micro Air Vehicle Network), რომელიც Wi-Fi–ის განვითარების საშუალებას იძლევა. სიგნალის […]
სტარტი აიღო ელექტრონ-პოზიტრონული კოლაიდერი SuperB-ის მშენებლობის პროექტმა
კოლაიდერ SuperB-ის სქემა. ( INFN-ის ილუსტრაცია). იტალიის ბირთვული ფიზიკის ნაციონალურმა ინსტიტუტმა და რომის უნივერსიტეტმა “ტორვერგატამ” ხელი მოაწერეს საერთაშორისო ლაბორატორიის შექმნის შეთანხმებას, და უკვე დაიწყო პროექტი, რომელიც ელექტრონ-პოზიტრონული კოლაიდერი SuperB-ის მშენებლობას გულისხმობს. უახლოეს თვეებში პროექტს, როგორც ვარაუდობენ შეუერთდება იტალიის ტექნიკური ინსტიტუტი. SuperB-ის მშენებლობა დაიწყება 2012 წელს, ხოლო კოლაიდერის ექსპულატაციაში გაშვება იგეგმება 2017 წლისათვის. სიჩქარე განპირობებულია იმით, SuperB-ს მოუწევს ანალოგიურ იაპონურ […]
ათი წლის წინანდელ კოსმოსურ სურათებზე აღმოაჩინეს უცნობი პლანეტები
მარცხნივ – ვარსკვლავი HR 8799 “ჰაბლის” თვალებით ცენტრში – სურათი, რომელზეც დამუშავების შემდეგ შეგვიძლია დავინახოთ პლანეტები მარჯვნივ – HR 8799-ის პლანეტარული სისტემა, ნეპტუნის ორბიტით, შდარებისთვის (NASA / ESA / STScI.-ის სურათი) ამერიკელმა ასტრონომებმა ტელესკოპ “ჰაბლის” სურათების დეტალურად შესწავლისას აღმოაჩინეს ორი ეგზოპლანეტა. 2007-2010 წლებში ასტრონომთა ჯგუფმა კანადიდან, კრისტინ მაუერის ხელმძღვანელობით, დედამიწის ობსერვატორიებიდან გადაღებული სურათების მეშვეობით აღმოაჩინეს ოთხი […]